Onze-Lieve-Vrouwkerk / Virga Jessebasiliek (Kapelstraat) – uit: Onze straatnamen / De Kapelstraat (1961)

Description

Het lijkt ons gepast ter gelegenheid der aanstaande Zevenjaarlijkse feesten even de schijnwerper te richten op de naam “Kapelstraat”. Deze straat dankt immers haar naam aan de eeuwenoude kapel ter ere van Onze Lieve Vrouw van Hasselt. Het is over deze kapel dat we wat willen vertellen.

In het begin der veertiende eeuw bestond er reeds in onze stad een broederschap ter ere O.L.V., welke zich beijverde om door liefdadigheidswerken de Moeder Gods te eren. Uit een akte van 22 april 1314, welke nog steeds bewaard bleef, blijkt dat de Bisschop van Luik deze broederschap heeft goedgekeurd.

Het jaar 1334 zou een zeer bijzonder jaar worden voor onze broederschap. Een welstellend Hasselts priester Renier BANTSOYN gaf het voornemen te kennen op zijn eigendom een kapel te bouwen ter ere van O.L.V. welke dan tevens zou dienen voor de Broederschap. De stichtingsakte dateert van 1-8-1334.

De kapel werd gewijd op 10-1-1357. Het prachtige O.L.V. beeld, thans vereerd onder de titel “VIRGA JESSE” dateert waarschijnlijk uit diezelfde periode.

Deze kapel zou het geliefkoosde eigendom der Hasselaren worden en blijven en werd weldra vermaard door vele mirakelen. Het is ook vanuit deze kapel dat sedert het einde der XVII eeuw de alomgekende Zevenjaarlijkse processie zou uittrekken.

In het jaar 1634 begon de reeds driehonderd jaar oude kapel bouwvallig te worden en moeste er grote herstellingswerken aan uitgevoerd worden. In 1727 was de toestand zo erg geworden dat onze stadsgenoten van die tijd verplicht waren hun heiligdom te slopen, maar dadelijk werd besloten op dezelfde plaats een nieuwe kapel te bouwen, welke thans nog bestaat.

Hoe de oude kapel er ongeveer heeft uitgezien kan men enkel nagaan op het bedevaartvaantje uit de XVII eeuw getekend door een Hasseltse kunstenaar N. SIGERS. De nieuwe kapel werd ingewijd op 8 september 1731. In de voorgevel van de toren bemerkt men het jaartal der voltooiing 1728.

In 1797 tijdens de Franse bezetting werd de kapel gesloten voor de eredienst en misbruikt tot “Tempel der Rede”. Het Virga Jesse beeld was tijdig in veiligheid gebracht.

Bij de inval der Boerenkrijgers op 6-12-1798 werd het beeld van de “Godin der Rede” in stukken geslagen, maar het zou toch nog duren tot op 22 september 1802 eer er een h. mis kon opgedragen worden in de opnieuw gewijde kerk.

In december 1803 werd de O.L.V.Kerk verrijkt met de marmeren kunstwerken uit de voormalige abdij van Herkenrode; hierbij zijn vooral te vermelden het hoofdaltaar door Jean DELCOUR en de beide grafmonumenten van abdissen door Laurent DELVAUX en Artus QUELLINUS.

De kerk zelf is opgetrokken in neo-klassieke stijl, dat valt vooral op te merken aan de doorlopende pilasters aan binnen en buitenzijde. De eigenaardige torenspits diende volgens de overlevering als uitkijkpost voor de brandwacht.

Geen enkele Hasselaar zal de gruwelijk nacht van 4 november 1944 vergeten toen een vliegende bom in de Kapelstraat terecht kwam hetgeen aan 16 stadsgenoten waaronder rektor der Kerk E.H. HUBRECHTS het leven kostte. De kerk zelf werd deerlijk gehavend, de ganse straatgevel stortte in, het dakgewelf meesleurende. Het leek wel een wonder dat het VIRGA JESSE beeld onder het puin bedolven, haast ongedeerd bleef. De voornaamste kunstwerken, het hoofdaltaar en beide grafmonumenten bleven eveneens zo goed als ongedeerd. Tijdens de Zevenjaarlijkse Feesten van 1947 kon de processie nog niet van uit de O.L.V.Kerk vertrekken daar de kerk toen nog in puin lag.

In december 1951 werd de in zelfde stijl gerestaureerde kerk opnieuw gewijd en werd het VIRGA JESSE beeld ’s avonds in plechtige processie vanuit de Sint Quintinuskerk terug naar Haar heiligdom gebracht. Iedereen denkt nog aan de luisterrijke feesten van 1954 toen weer voor het eerst sedert lange jaren de vermaarde processie uit de O.L.V.Kerk kon vertrekken. Het is ook met blijde verwachting dat iedere Hasselaar zich klaar maakt om de feesten in augustus 1961 met nog meer luister dan voorheen te vieren.

Recent toegevoegd

Van 2014 tot eind 2018 was Steven Vandeput minister van Defensie en Ambtenarenzaken in de federale...
Auteur: Mieke Strauven Grauwzuster Gertrudis van Schaffelen kwam in 1626 aan in Hasselt, met als doel...

Prinsbisdom Luik, 1659

Gebrandschilderd glas. Hasselt, Het Stadsmus, inv. nrs. 2014.0370 tot en met 2014.0377.

Maria-Helena Hubrechts was de zus van E.H. Jozef Hubrechts . Ze overleed samen met hem in de nacht van...
Eerwaarde Heer Jozef Hubrechts was pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwbasiliek. Hij overleed samen met zijn...
Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...