Guffens Godfried - uit: 100 invloedrijke Limburgers (2001)

Description

pp. 123-124

Egidius Guffens 
Religieus-historisch schilder
Hasselt * 1823-1901

De romantische en nationalistische 19de eeuw was een vruchtbare tijd voor kunstenaars met een oog voor geschiedenis. De jonge staten die ontstonden - met België voorop - hadden veel geld veil om hun al dan niet verzonnen of verfraaide verleden te verheerlijken. De Hasseltse schilder Egidius Guffens was een van hen. Zijn grote religieus-historische tableaus maakten van hem tot een van de meest gewaardeerde schilders van zijn tijd.

Egidius Godfried Guffens werd op 22 juli 1823 geboren in een bemiddeld Hasselts burgergezin. Zijn ouders runden een drukke bakkerswinkel en verhuurden een aantal kamers van hun ruime woonst aan een zekere juffrouw Soiron, die een privéschool voor deftige burgermeisjes openhield. Zij leerde de kleuter, Egidius, schrijven en lezen en begeleidde hem bij zijn eerste tekenwerk. Hij mocht er ganzenveren versnijden en figuren uit de oude mythologie, maar ook borduurpatronen, overtekenen. 

Juffrouw Soiron werd nog belangrijker toen zijn beide ouders op zijn zevende overleden. Zijn wettige voogden keken zelden naar hem om en in de praktijk voedde zij de knaap op. Toen duidelijk werd dat de knaap aanleg had voor tekenen en schilderen, stuurde ze hem naar een soort avondschool bij een decoratieschilder. 

Via de meisjes die les volgden bij Juffrouw Soiron, leerde Guffens interessante mensen kennen. Mejuffrouw Valérie Claes was bijvoorbeeeld de dochter van de welgestelde Ulyssus Claes, eigenaar van de voormalige abdij van Herkenrode. Vader Claes ontving geregeld kunstenaars op zijn schitterend goed. Zij merkten ook de fijne kwaliteit van de borduurpatronen van de dochter des huizes op. Toen bleek dat dit het werk was van de jonge Guffens, waren ze het er allemaal over eens dat hij naar de Antwerpse kunstacademie moest.

Dankzij de financiële tussenkomst van vader Claes kon de 15-jarige Guffens er les volgen bij een aantal gerenommerde pedagogen. 

In 1845 reisde Guffens voor het eerst naar Parijs, waar hij kennismaakte met de woelige kunstzinnige beau monde. Hij kende er heel wat Franse schilders en stelde er zijn Sint-Paulus - die nu nog in de Hasseltse Sint-Quintinuskathedraal hangt - tentoon. Guffens maakte ook, zoals andere kunstenaars voor en na hem, zijn Grand Tour door Italië, het zuiderse cultuurland dat voor zoveel grote artiesten een onuitputtelijke bron van inspiratie zou zijn. De tweejarige reis, in 1850-1851, samen met zijn boezemvriend en kunstbroeder Jan Swerts, voerde hem van Antwerpen, via kunststeden als Aken, Keulen, Berlijn, Dresden, Leipzig, Praag en München, over de Alpen. Rome, Napels en Sicilië maakten een onuitwisbare indruk op hem. 

Guffens specialiseerde achteraf in het frescoschilderen. Het was trouwens een goede tijd voor zijn kunst. Het jonge België was relatief welvarend en vooral openbare besturen hadden geld over voor kunstwerken die de "nationale geschiedenis van België" verheerlijkten. Bovendien maakte de neogotiek opgang, een op de Middeleeuwen geïnspireerde stijl, die Guffens wel lag, vooral in de "eeuwenoude glorieuze" historisch-religieuze taferelen waar hij een voorliefde voor had. 

Guffens kreeg door de jaren een hele reeks prestigieuze opdrachten. Zo schilderde hij dertien taferelen over de internationale handel voor de Antwerpse handelskamer, die in 1858 door brand vernield werden. Hij decoreerde de beroemde Hallen van Ieper, het koor van de kerk in Lanaken, de schepenzaal van het stadhuis van Kortrijk. Ook voor particulieren - onder wie bijvoorbeeld de Antwerpse baron Van de Werve - werkte hij. In 1994 werden bij restauratiewerken in de doopkapel in de Hasseltse Sint-Quintinuskathedraal muurschilderingen ontdekt die al decennia onder een dikke laag verf hadden gezeten. 

Hiernaast schilderde hij nog kleinere schilderijen en portretten en reproduceerde hij Italiaanse meesterwerken van de 13de tot de 16de eeuw "om hen voor het nageslacht te bewaren". Guffens genoot veel respect: hij kreeg binnen- en buitenlandse eerbewijzen en werd lid van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Tijdens een zitting van die Academie, in 1900, werd hij door een beroerte getroffen. In juli 1901 overleed de Hasseltse historieschilder. Hij werd begraven in Schaarbeek, maar zijn geboortestad eerde hem al snel met een eigen laan.

Recent toegevoegd

Van 2014 tot eind 2018 was Steven Vandeput minister van Defensie en Ambtenarenzaken in de federale...
Auteur: Mieke Strauven Grauwzuster Gertrudis van Schaffelen kwam in 1626 aan in Hasselt, met als doel...

Prinsbisdom Luik, 1659

Gebrandschilderd glas. Hasselt, Het Stadsmus, inv. nrs. 2014.0370 tot en met 2014.0377.

Maria-Helena Hubrechts was de zus van E.H. Jozef Hubrechts . Ze overleed samen met hem in de nacht van...
Eerwaarde Heer Jozef Hubrechts was pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwbasiliek. Hij overleed samen met zijn...
Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...