Familie Speelmans – uit: Familiekroniek Speelmans (1983)

Description

Vandaag gaan we het Limburgse geslacht Speelmans even onder de loupe nemen. Volgens de heer Luc Speelmans van Hasselt, die de geschiedenis van zijn stam opstelde, heeft hij thans nog 142 meerderjarige familieleden die zich Speelmans ofwel Spelman noemen. Ze zijn verspreid over 41 van de 144 Limburgse gemeenten. Alle personen met de naam Speel- of Spelmans geboren in Loksbergen, Hoepertingen en Zepperen, en thans wonende in de gemeenten Berlingen, Brustem, Gelmen, Gotem, Heers, Heks, Mettekoven, Tongeren, Hasselt, Ulbeek, Alken, en noem maar op, staan in de genealogie Speelmans die enkele jaren geleden in drukvorm verscheen, vermeld. (nvdr: 1ste boek uitgegeven in 1976, 2de boek in 2004)

De familienaam Speelmans is een naam die afgeleid is van een beroep en wel van een speelman of rondreizend muzikant. Het kan natuurlijk ook een wereldlijk dichter of zanger uit de middeleeuwen geweest zijn. De archieven van de stad Hasselt vertellen ons dat de stad regelmatig beroep deed op een speelman om de feestelijkheden van de Rederijkers op te luisteren. In die tijd had de speelman een doedelzak als instrument, zodat die man ook soms pijpers, pipers of pijpeling werd genoemd. In het wapenboek van Rietstap vonden we het geslachtswapen Speelmans terug, en het toont ons: in zilver een blauwe keper, vergezeld van drie zwarte doedelzakken met gouden pijpen. In Vlaanderen zijn er natuurlijk meerdere families met de naam Speelmans terug te vinden, zodat er ook meerdere familiewapens zijn. Zo voert bv. de familie Speelmans uit Leiden in Holland twee gekruiste sleutels en vier kogels in haar schild, een familie Speelmans uit Friesland twee handen en een hamer.

De heer Luc Speelmans die aan de Kanunnik Melinlaan 7 te Hasselt woont, en waar men ook alle inlichtingen over deze interessante familie kan bekomen, vond als oudst gekende stamvader een zekere Arnold Speelmans, die circa de jaren 1630 eerst met Helena Vaes en later met Catharina Verhelven huwde. Vermeldenswaard is hier dat voornoemde Helena Vaes familie was van abt Servaas Vaes van Averbode. Laatstvernoemde familie Vaes behoort niet tot het belangrijke Tongerse geslacht van die naam, maar was een typische Zepperse familie die trouwens een geheel ander wapen voerde, nl.: in blauw een gouden dwarsbalk, vergezeld in het schildhoofd van twee gouden sterren en in de schildvoet van een halve maan. We mogen gerust veronderstellen dat het dankzij de familie Vaes was, dat een zoon uit het echtpaar Speelmans-Vaes te Leuven in de rechten zou gaan studeren. De heer Luc Speelmans vond in de archieven van onze oudste universiteit dat Arnold Speelmans, geboren in het jaar 1638, te Zepperen, in 1660 naar Leuven trok om zich daar als student in de beide rechten te laten inschrijven. Het was in de pedagogie «De Lelie» dat hij zijn studies deed, en in de registers staat hij vermeld als pauper of arme student. De vermelding pauper of arm wil helemaal niet zeggen dat de familie onbemiddeld was, maar wel dat ze beroep deed op een studiebeurs, die denkelijk door een voorvader werd gesticht. Zoon Speelmans heeft vermoedelijk zijn diploma nooit behaald, maar was toch geleerd genoeg om notaris te worden in zijn geboortedorp. Hij werd een man van aanzien, maar vermeldenswaard is hier dat hij slechts op 46-jarige leeftijd huwde, na 17 jaar uit zijn geboortedorp weg te zijn geweest, waar hij intussen al die tijd gezeten heeft, blijft voor de heer Luc Speelmans een raadsel. Met zijn vrouw Agnes Vroninckx, die ook tot een belangrijke familie behoorde, en wiens familiewapen thans nog op een grafkruis bij het kerkje van Bokrijk te zien, had hij liefst acht kinderen waaronder een zekere Jan, geboren in het jaar 1687, die de tak verder zou zetten.

De gehele familiegeschiedenis Speelmans vandaag uitschrijven zou ons te ver brengen, en alvorens te eindigen willen wij toch uw speciale aandacht vestigen op deze interessante familiegeschiedenis die fraai verlucht, met foto's uit grootmoeders tijd, oude akten en prentkaarten is uitgegeven. Zij die zich Speelmans noemen, familieleden of naamgenoten, kunnen wij enkel aanraden zich dit boek aan te schaffen.

Recent toegevoegd

Prinsbisdom Luik, 1659

Gebrandschilderd glas. Hasselt, Het Stadsmus, inv. nrs. 2014.0370 tot en met 2014.0377.

Maria-Helena Hubrechts was de zus van E.H. Jozef Hubrechts . Ze overleed samen met hem in de nacht van...
Eerwaarde Heer Jozef Hubrechts was pastoor van de Onze-Lieve-Vrouwbasiliek. Hij overleed samen met zijn...
Emiel Baptist werd geboren in 1895 in Godsheide als zoon van dienstknecht Andreas (Zonhoven 1847-Hasselt...
Auteur: Marc Jacobs Zie tekstpagina voor de uitgebreide beschrijving. Louis Berten werd geboren op 30...
1795-1824 : Etienne-François de Stenbier 1825-1867 : Charles-Philippe de Cecil 1868-1869 : Conrardus...
1830-1836 : Vandenborn, Hubert 1836-1864 : Stas, Paul 1865-1877 : Berden, Guillaume 1878-1884 : de Grady...
1830-1861 Gaspard Vandereijcken (Schulen 1798-?), brouwer-eigenaar 1861-1866 Pierre Jean Adons (Stevoort...
In 2013 werd beslist om de stads- en OCMW-diensten samen te gaan huisvesten in een nieuw...
Een stad besturen kan niet zonder ambtenaren: mensen die het beleid uitvoeren, die dagelijks zorgen dat...