You are here

Cromlechs - Ezelstenen (Guffenslaan)

Description

In 1904 werden een 15-tal roodbruine zandstenen, omwille van hun geschiedkundige waarde, door de Hasseltse schepen en kunstschilder Djef Anten uit hun oorspronkelijke omgeving weggehaald en in kringvorm geplaatst in de tuin van het Koninklijk Atheneum. De stenen waren afkomstig uit de omgeving van het Kapelveld, Hoogveld, Tombeveld en Vosseveld in Diepenbeek. In die streek komen nog vele tientallen soortgelijke 'zwerfstenen' voor. Vele van deze stenen hebben een doormeter van twee meter en zijn op zijn minst 3000 jaar oud. Studieprefect Tilmant nam na de Eerste Wereldoorlog het initiatief om de grootste steen te gebruiken als oorlogsmonument voor de gesneuvelde leraars en leerlingen.

Er bestaat al jarenlang een discussie of de vorming en het voorkomen van de stenen *1* een resultaat is van menselijke ingrepen, zoals Stonehenge, of *2* een natuurlijke oorsprong heeft.

*1*

Op het Kapelveld zou een cromlech hebben gestaan met centraal een offersteen van meer dan twee meter. Deze reusachtige stenen werden reuze- of hunnebedden genoemd, omdat dit volgens het volksgeloof enkel het werk van reuzen kon zijn. In wetenschappelijke werken heten dergelijke steenformaties menhirs, dolmen of cromlechs al naargelang hun vorm. Volgens geschiedschrijver C. Bamps moet zich in die buurt ooit een oude heidense begraafplaats bevonden hebben. P. Pipers spreekt in zijn werk over Diepenbeek (1936) van druïdische offerplaatsen die afgezoomd werden door rechtopstaande, in kringvorm opgestelde stenen. 

De stenen in de tuin van het Koninklijk Atheneum worden ook wel 'ezelstenen' genoemd, wat verwijst naar de plaatselijke politieke discussie die ontstond naar aanleiding van de verplaatsing van de stenen naar Hasselt. Bij deze discussie werd Djef Anten "koppige ezel" genoemd, omdat hij volhardde in zijn plan de stenen naar Hasselt over te brengen en volhield dat het hier zou gaan over overblijfselen van een megalitisch monument. Iets dat later ook werd aangetoond.
Uit: Beelden in Hasselt (s.d.)

*2*

In 2017 onderzochten Guido Creemers, archeoloog en conservator van het Gallo-Romeins Museum en Roland Dreesen, geoloog en voorzitter van de werkgroep Geologie van Likona, de stenen. Zij concluderen dat de stenen gevormd zijn door een reeks van opeenvolgende geologische processen: na de vorming van harde zandsteenkorsten spoelde het omhullende zand weg en werden de zandsteenblokken tijdens de jongste ijstijd langdurig blootgesteld aan strenge vorst en continue zandstraling. Door hun begraving onder een laag zandleem komen de blokken nu met een gepolijst oppervlak voor op een geringe diepte. Mensen gebruikten de stenen voor verschillende doeleinden en namen de stenen op in volksverhalen.

Fiche

(Ver)ander(d)e naam: 
ezelstenen
Betekenis: 

zwerfstenen: grootste steen is het oorlogsmonument voor gesneuvelde leraars en leerlingen van het atheneum

Multimedia

Referenties

p. 167 e.v. [...] O.m. in Bretagne, Ierland, Schotland, Scandinavië werden grote hoeveelheden...
p. 205 Dank zij de ijverige zorgen van Studieprefect Van de Poel, werd de tuin van het Atheneum...
Beelden in Hasselt (s.d.)
Titel: 

Beelden in Hasselt (s.d.)

Plaats van uitgave: 
Hasselt
Cover: 
De Cromlech van het Koninklijk Atheneum te Hasselt en de voorhistorie (1947)
Titel: 

De Cromlech van het Koninklijk Atheneum te Hasselt en de voorhistorie (1947)

Naam tijdschrift: 
De Tijdspiegel
Volume: 
7
Pagina's: 
163-171
Diepenbeekse Heemkundige Kring graaft naar resterende Ezelsstenen (1980)
Titel: 

Diepenbeekse Heemkundige Kring graaft naar resterende Ezelsstenen (1980)

Naam van de krant: 
Het Belang van Limburg
Datum van uitgave: 
11/04/1980
Pagina('s): 
11
Koninklijk Atheneum Hasselt Gedenkboek (1950)
Titel: 

Koninklijk Atheneum Hasselt Gedenkboek (1950)

Ondertitel: 
1850-1950
Plaats van uitgave: 
Hasselt
Jaar van uitgave: 
1950
Cover: 
Zwerfstenen in Limburg (1977)
Titel: 

Zwerfstenen in Limburg (1977)

Naam van de krant: 
Het Belang van Limburg
Datum van uitgave: 
18/07/1977
Pagina('s): 
9
De mysterieuze stenenconcentraties van Diepenbeek: een Limburgs “Stonehenge” of natuurfenomeen? (2017)
Titel: 

De mysterieuze stenenconcentraties van Diepenbeek: een Limburgs “Stonehenge” of natuurfenomeen? (2017)

Jaar van uitgave: 
2017
Cover: 
Downloads

Cromlechs - Ezelstenen (Historisch toeristische informatie)

Image icon Download (451.23 KB)

Diepenbeekse Heemkundige Kring graaft naar resterende Ezelsstenen (1980)

Image icon Download (635.41 KB)

De mysterieuze stenenconcentraties van Diepenbeek: een Limburgs “Stonehenge” of natuurfenomeen? (2017)

PDF icon Download (2.69 MB)

Recent toegevoegd

Auteur: Tom Kenis Geparafraseerde Radio 2-getuigenis van militair William De Wilde en zijn echtgenote...
Auteur: Tom Kenis De familie Trippas verbleef in Belgisch Congo van 1954 tot en met de onafhankelijkheid...
Auteur: Tom Kenis Antoinette Fransen, de moeder van Moelly Henno, werd tijdens Wereldoorlog II...
Zoveel Hasselaren, zoveel linken met Congo. Om de meest uiteenlopende redenen trokken Hasselaren al...
Auteur: Tom Kenis Joseph (°Hasselt 04.07.1926) en Denise (°Hasselt 22.01.1927) leerden elkaar kennen als...
Auteur: Tom Kenis André Billen, geboren in 1927, studeerde economie. Hij slaagde voor het diplomatiek...
Auteur: Tom Kenis De in Hamont geboren Joseph (Jef) Verlaak, thans inwoner van Viversel maar gedurende...
Auteur: Toon Blux Hermanus, Petrus, Joseph Blux is de oudste zoon van Louis Bleux (1) uit Kuringen en...
Auteur: Tom Kenis Edgard Jamart werd geboren in een gehucht tussen Bergen en Luik, maar woont al 40 jaar...
Auteur: Hubert Bovens Marcellin Lagarde werd geboren te Sougné, Sprimont in de provincie Luik op 2...