De Zwarte Arend (Kapelstraat 49)

De Zwarte Arend, Kapelstraat 49 (foto: Annemie America, 2008)Beschermd monument Dit statige herenhuis in de Kapelstraat 49 is vandaag nog steeds het kantoor van 'een' notaris Goetsbloets.

 

Het gebouw bezit een neoclassicistische gevel en een monumentaal poortgebouw. Op de binnenkoer van het 'palazzo' merkt men een elegant vierhoekig torentje op, bekroond met een sierlijk windijzer, stammend uit het eind van de 16de eeuw. Die hoektorens kwamen meer voor bij grote patriciërswoningen. Het linkergedeelte van het huis vertoont achter de 19de-eeuwse gevel een 16de-eeuwse constructie.

 

De woonst wordt in de 15de eeuw al vermeld als Den Swerten Aer en wordt soms ook kort De Aer, De Arent (de arend) genoemd. In de 16de eeuw werd het pand gebruikt als herberg en dat blijft zo, afwisselend met rijkere mensen, die er een tijd hun privéwoonst of winterverblijf van maakten. Uiteindelijk is de notarisfamilie Goetsbloets, die het huis zwaar verbouwde en vergrootte, er eigenaar van geworden.

Technische fiche

Kadastraal nummer : 1-H-1051-H
Straat : Kapelstraat
Huisnummer : 49
Naam van het pand (vroeger) : De Arent, Den Aer, Den Swerten Aer, Den Swarten Arent
Naam van het pand (nu) : De Zwarte Arend
Bouwjaar of vroegste vermelding : 1591
Periode of stijl : laatgotiek, neoclassicisme
Geklasseerd : Besluit 13-10-1980 - Staatsblad 29-10-1980
Eigenaars/huurders tot 1900 :

- 16de eeuw: Michiel Sgrevens 

- 1593: Herman van Hoensbroeck, baron van (Oost)Ham, (half)heer van Beringen, voorzitter (1636-1641) van de Edele Leenzaal van Kuringen

- 1ste kwart 17de eeuw: Peter Squaeyens

- 1645: Frederic Vrerix, oud-burgemeester

- (?): graaf de Lannoye

- midden 18de eeuw: dokter Guilliam Claes (= Willem II Claes)

- 3de kwart 18de eeuw: baron de Neybaum

- begin 19de eeuw: Wynand Frederic G. de Stappers, schepen

- (?): notarisfamilie Goetsbloets

Eigenaars/huurders vanaf 1900 : - (?): notarisfamilie Goetsbloets
- vandaag: Réginald Hage Goetsbloets, notaris
Functie van het gebouw (vroeger) :

woonhuis / handelshuis

- herberg

- notariaat

Functie van het gebouw (nu) :

2009: notariaat Réginald Hage Goetsbloets

Beschrijving van de gevel :

De Zwarte Arend, Kapelstraat 49 (foto uit: Inventaris van het cultuurbezit in België, fig. 596)Z.g. huis "De Arent", ook "Den Swerten Aer" en "Den Swarten Arent". Herenhuis met laat-gotische kern uit 1591, winterverblijf van verschillende adellijke families, o.m. de Heren van Ham. Breedhuis van het enkelhuistype, zes trav. en twee bouwl. onder steil zadeldak (leien), met huidig neoclassicistisch uitzicht uit XIX B, doch oudere kern uit XVI, zichtbaar in de achtergevel en de zijgevel. Bakstenen gebouw met een gecementeerde lijstgevel op een hardstenen plint. Gevelordonnantie in de vorm van imitatiebanden en schijnvoegen; geprofileerde puilijst. Rechth. vensters in een geriemde omlijsting met kordon vormende lekdrempels, sluitstenen op de benedenverd. en druiplijsten op de bovenverd.; rechth. erker. Rechth. poort in een omlijsting zoals de benedenvensters.

Achtergevel, De Zwarte Arend, Kapelstraat 49 (foto uit: Inventaris van het cultuurbezit in België, fig. 597)Sobere achtergevel; het zadeldak is hier omgevormd tot mansardedak met drie dakvensters. Rechth. vensters met mergelstenen hoekstenen en dito latei onder een ontlastingsboog van twee rollagen; recent aanbouwsel. R. bleef het bovenste gedeelte bewaard van de vierkante XVI-hoektoren van het oorspronkelijke gebouw, voorzien van een tentdak (leien); bakstenen constructie met mergelstenen banden, hoekbanden en steigergaten; kalkstenen kruiskozijnen met negblokken, geprofileerd beloop en accoladeboogvormige profilering op de latei. De zijgevels zijn voor zien van S-vormige muurankers, speklagen en zware schouderstukken.

Bron: www.inventaris.vioe.be (tekst dd 1979-1981) - geraadpleegd op 07-12-2009

Verbouwingen :

- divers

Bronnen : (1) GIS-GBK G@lileo Hasselt
Algemeen : - herenhuis
- perceelgrootte: 900 m2

Aanpassen
print deze pagina