Den Crans (Kapelstraat 1)
In 1549 heette het huis De Roesen Crans, in 1653 omgevormd tot Den Crans en nog later De Roosen Crans.
Den Crans aan de Kapelstraat was aanvankelijk een boerderij van de familie Crants die een ruime schuur aan de overzijde van de straat had. De lege ruimte die na de afbraak van de schuur ontstond, werd ingevuld met andere gebouwen, terwijl een gedeelte bij de tuin van 't Sweert werd gevoegd. Ooit was er daaromtrent nog een ingewikkelde discussie tussen stadsbestuur en de toenmalige uitbater van de apotheek, Demey, over de juiste ligging van de Joedenbeke die door deze tuin liep.
Den Crans was in de 17de eeuw een herberg met gasthof. Pieter Joris was er eigenaar van.
Thibault stelde het pand in 1843 te koop. Dan werd het eigendom van Nikolaas Volders. Later ging het pand naar diens schoonzoon Pieter Vliegen, wiens weduwe het in 1919 aan de apothekershulp Withofs verkocht. L. Withofs-Lepage baatte er een schoenwinkel in uit.
Vandaag herinnert alleen de bovenverdieping nog aan het vroegere gebouw. Het huis maakt als handelspand deel uit van het buurpand De Roos aan de Hoogstraat nummer 2.
Technische fiche
| Kadastraal nummer : | 1-H-1085-G |
| Straat : | Kapelstraat |
| Huisnummer : | 1 |
| Naam van het pand (vroeger) : | Het Hert (1464), De Roesen Crans (1549), Den Crans (1653), De Roosen Crans |
| Naam van het pand (nu) : | Den Crans |
| Bouwjaar of vroegste vermelding : | midden 18de eeuw |
| Geklasseerd : | Besluit 13-10-1980 - Staatsblad 29-10-1980 |
| Eigenaars/huurders tot 1900 : | - (?): familie Crants, uit De Helm - 1459: Gilis Molevelts - 17de eeuw: Peter Joris, herbergier - tot 1745 (?): Pieter Arnold Roelants, oud-burgemeester - 1749: Ludovicus Vandersmissen - voor 1843: de Thibault - 1843: Nikolaas Volders, uit De Roos - (?): Pieter Vliegen, schoonzoon van voorgaande - tot 1919: weduwe Pieter Vliegen-Volders - verkoopt aan |
| Eigenaars/huurders vanaf 1900 : | - 1919: Withofs, apothekershulp; L. Withofs-Lepage hield er een schoenwinkel |
| Functie van het gebouw (vroeger) : | - 15de eeuw: hoeve - woonhuis - 17de eeuw: herberg en gasthof - jaren 1960-70: bruidswinkel Arista |
| Functie van het gebouw (nu) : | 2010: Boetiek Uterqüe, samen met Hoogstraat 2 |
| Beschrijving van de gevel : |
Breedhuis van drie trav. en twee bouwl. onder zadeldak, uit midden XVIII. Bakstenen gebouw met een lijstgevel, voorzien van kalkstenen vensterregisters, waarin rechth. gekoppelde vensters; onder de vensters der tweede bouwl. bevinden zich indiepte kalkstenen panelen tussen de verlengden der vensterstijlen, die versierd zijn met een ruitmotief. Gewijzigde benedenverd. Bron: www.inventaris.vioe.be (tekst dd 1979-1981) - geraadpleegd op 08-12-2009 |
| Verhalen : | - Op 19 april 1638 overnachtte er de scherprechter Steven Balza uit Luik. Het register van bouwmeester Mathijs van Millen vermeldt dat de stad 15 patakons betaalde voor de overnachting van de beul en zijn knechten en 4 gulden 8½ stuiver voor hun verteer. De stad had hen aangezocht om de halsrechting van de Hasselaar Willem Munters te voltrekken. |
| Bronnen : | (1) GIS-GBK G@lileo Hasselt |
| Algemeen : | - breedhuis - perceelgrootte (inclusief Hoogstraat 2): 166 m2 |
Aanpassen
