De Draeck & De Sleutel (Grote Markt 1)

De Draeck & De Sleutel, Grote Markt 1 (foto: Annemie America, 2008)Beschermd monument Op de hoek van de Grote Markt met de Havermarkt liggen de panden De Draeck en De Sleutel aan elkaar gekoppeld. Elk op zich worden ze tot de oudste huizen van de stad gerekend.


De Draeck wordt voor het eerst vermeld in 1432, De Sleutel twintig jaar later. Het huidige uitzicht dateert uit einde 18de eeuw. 

 

Beide woonhuizen hadden in de loop der jaren diverse eigenaars en elk afzonderlijk verschillende functies: slagerij, herberg, zilversmidse Pijp, stoffenwinkel , koffiehuis 'Café du Midi', boekbindersatelier Poppe, tabakswinkel Haven en drukkerij Ceysens.

 

In 1949 werd Lou Nagels eigenaar van De Draeck. Hij baatte er Heideland, een boek-en papierhandel en uitgeverij, uit. In 1966 verhuurde Marcel Haven De Sleutel aan nv Heideland. Helaas ging Heideland in 1987 failliet. Het pand De Draeck werd daarna een 'bruine kroeg'.

Technische fiche

Kadastraal nummer : 1-H-1027-D
Kapakey nummer : 71022H0127/00D000
Straat : Grote Markt
Huisnummer : 1
Naam van het pand (vroeger) : De Draeck (De Cleyne + De Groeten Draeck) // Die Sloetel, Die Slutel, De Sleutel
Naam van het pand (nu) : De Draeck & De Sleutel
Bouwjaar of vroegste vermelding : einde 18de eeuw
Geklasseerd : Grote Markt 1 - Besluit 13-10-1980 - Staatsblad 29-10-1980
Functie van het gebouw (vroeger) :

woonhuizen / handelshuizen

De Draeck

- 1ste helft 15de eeuw: slagerij

- 17de-18de eeuw: herberg

- 2de helft 18de eeuw: zilversmidse Ludovicus Pijp

- begin 19de eeuw: stoffenhandel Briers

- 19de eeuw: Café du Midi (Maris)

- 1863-1887: boekhandel en -binderij Hendrik Poppe

- 1887-1946: boekhandel Michiel Ceysens-Naus, Boekhandel Ceysens, E(leonore) Ceysens, Huis Ceysens (12, 13, 14, 15, 16)

- 1946-1987: boekhandel Heideland NV (19, 20)

- 1988/1989-1991: Havermarkt 1 - taverne-restaurant Den Groeten Draeck (5, 6, 7)

De Sleutel

- tot 1908: sigarenwinkel Dirix (zoon van Alfons Dirix-Buntinx)

- 1908: Maison Havanaise - Tabakswinkel Haven (Haven-Jossart; René Haven; Marc(el) Haven) (10, 11)

- 1966-1987: boekhandel Heideland NV (19, 20)

- (1988)-2000: design- en interieurwinkel Donum (17, 18) - verhuist naar Havermarkt 31-35 (8)

De Draeck + De Sleutel

- 2001: boetiek Mango (9)

- 2009: boetiek Esprit

Functie van het gebouw (nu) :

handelshuis

- 2013: boetiek Berschka

Beschrijving van de gevel :

De Draeck & De Sleutel, Grote Markt 1 (foto uit: Inventaris van het cultuurbezit in België, Frieda Schlusmans, 11-1978, Vlaamse Gemeenschap)1978 - Voormalige huizen z.g. "De Draeck" en "De Sleutel", gelegen op de hoek van de Havermarkt. "De Draeck", voor het eerst vermeld in 1432, "De Sleutel" in 1457. Thans één breedhuis van zes + twee traveeën en drie bouwlagen onder afgesnuit zadeldak (kunstleien) met dakkapellen; huidig uitzicht daterend uit eind XVIII. Bakstenen gebouw met lijstgevels, voorzien van rechthoekige vensters in een vlakke hardstenen omlijsting met licht uitspringende druiplijst. Gewijzigde benedenverdieping. (3) In de loop der jaren werden twee huizen, De Cleyne Draeck en De Pandour, gelegen aan de Havermarkt aan dit pand toegevoegd.

Verbouwingen :

- 19de eeuw: toevoeging van De Cleyne Draeck aan de Havermarkt (2)

- 20ste eeuw: toevoeging van De Pandour

- 1967: verbouwing van winkel en pui, in opdracht van Heideland nv Hasselt, naar ontwerp van architect Robert Ritzen uit Hasselt

- 1967: aanpassingswerken der daknokken over de drie eigendommen, in opdracht van Heideland nv Hasselt, naar ontwerp van architect Robert Ritzen uit Hasselt

- 1988: verbouwen handelszaak tot taverne-restaurant-vergaderzaal + woonst, in opdracht van De Groeten Draeck bvba Hasselt, naar ontwerp van architect Vittorio Simoni uit Hasselt

- 1992: veranderen inkomdeur-winkelpui, naar ontwerp van Architectenbureau Engelen en Kampers uit Alken

- 2000: verbouwen van winkelpand, in opdracht van Punto Fa S.L. Barcelona (E), naar ontwerp van architect Pierre Vanden Broeck uit La Hulpe

- 2006: verbouwing en kleine gevelwijziging van handelspand, in opdracht van Tans Willy nv Sint-Lambrechts-Woluwe, naar ontwerp van Jamaer Architecten uit Hasselt

- 2009: verbouwing en kleine gevelwijziging van handelspand, in opdracht van Tans Willy nv Sint-Lambrechts-Woluwe, naar ontwerp van Jamaer Architecten uit Hasselt

- 2013: plaatsen van een lichtreclame, in opdracht van Bershka Belgique Brussel

Verhalen :

De Draeck

* 1946: "Not. Hage-Goetsbloets te Hasselt  / (…) Dinsdag 25 Juni om 2 uur ten herberge Café du Palais te Hasselt, Havermarkt, openb. verk. Stad Hasselt het alomgekend en goed gekalandeerd handelshuis Ceysens-Boels en papierhandel met toebehoorten, groot 144m2, gelegen op den hoek van den Grooten Markt en van den Havermarkt. sect. H, nr 1027a. Dit goed heeft groote kelders op het gelijkvloers, drie winkelplaatsen en eene andere plaats, op het eerste verdiep keuken, bureel, eetplaats en salon, op het tweede verdiep vijf slaapkamers en badkamer, op het derde verdiep drie mansarden, bergplaats en zolder. Het is voorzien van gaz, water en electriciteit. Door zijne bijzonder schoone ligging is dit huis geschikt voor allen handel. Te bezichtigen 's Dinsdags en Vrijdags v. 2 tot 4 u. Aan te slaan den 1 November 1946. Plan en verkoopsvoorwaarden ter studie." (12)

* 1964: "Op 20 februari l.l. overleed te Brussel Juffrouw Eleonore Ceysens. Geboren te Hasselt op 15 december 1874 was zij een halve eeuw lang de door iedereen gekende eigenares van de gekende papier- en schoolboekhandel op de Grote Markt. Haar talrijke vrienden en kennissen wordt bij deze medegedeeld dat een plechtige lijkdienst tot haar zielerust zal opgedragen worden op zaterdag 14 maart te 10 h in de Sint-Quintinuskerk te Hasselt." (13)

De Sleutel

* 1928: "Sluwe Afzetterij – Donderdag bestelde een net gekleed heerschap 500 fijne sigaren in den tabakswinkel Haven, Groote Markt, zoo gezegd voor rekening van den heer Volksvertegenwoordiger Van Caenegem, voorzitter van den Hasseltschen invaliedenbond en moetende dienen voor de tombola der oorlogsinvalieden, welke Zondag te Gellick moest getrokken worden. De sigaren werden te goeder trouw afgeleverd. Naderhand kwam het uit dat men met eenen sluwen bedrieger te doen had, die niet meer aan zijn proefstuk was. De rijkswacht zoekt den deugniet op." (10)

Bronnen : (1) GIS-GBK G@lileo Hasselt
(2) Hasselt intra muros (1989), p. 41.
(3) Inventaris VIOE - geraadpleegd op 06-12-2009
(4) Bouwvergunningen, Technische Dienst - Ruimtelijke Ordening Stad Hasselt, geraadpleegd op 23-05-2013
(5) Het Belang van Limburg, 27-06-1989, p. 18.
(6) Het Belang van Limburg, 23-12-1989, p. 9.
(7) Het Belang van Limburg, 16-02-1990, p. 7.
(8) Het Belang van Limburg, 26-08-2000, p. 21.
(9) Het Belang van Limburg, 12-04-2001, p. 8.
(10) De Gazet van Hasselt en Omstreken, 05-08-1928, p.7.
(11) Het Belang van Limburg, 07-12-1944, p. 2.
(12) Het Belang van Limburg, 08-06-1946, p. 7.
(13) Het Belang van Limburg, 10-03-1964, p. 6.
(14) Het Belang van Limburg, 12-08-1933, p. 2.
(15) Het Belang van Limburg, 25-11-1934, p. 6.
(16) Het Belang van Limburg, 19-03-1936, p. 7.
(17) Het Belang van Limburg, 28-01-1995, p. 75.
(18) Het Belang van Limburg, 22-08-1998, p. 29.
(19) Het Belang van Limburg, 14-08-1987, p. 38.
(20) Het Belang van Limburg, 18-08-1987, pp. 1, 4.
Algemeen : - hoekpand
- burgerhuizen
- gesloten bebouwing
- perceelgrootte (incl. Havermarkt 1 en 3): 319 m2
- De Draeck: oud-kadasternummer = 1-H-1027-A

Aanpassen
print deze pagina